Trądzik już od dziesięcioleci zaliczany jest do najczęstszych chorób skóry. Według aktualnych sondaży, zmaga się z nim 95% chłopców i 80% dziewcząt w okresie dojrzewania. Co gorsza, problem ten zazwyczaj nie kończy się wraz z uzyskaniem pełnoletności.

Nasza skóra pozostaje tak długo młoda, świeża i jędrna, dopóki jest odpowiednio chroniona, nawilżana i natłuszczana. Eliksirem młodości jest dla niej specjalna wydzielina łojowa. Jeżeli substancja natłuszczająca produkowana jest w ilościach odpowiadających wymaganiom skóry, wówczas nasza cera staje się gładka, napięta o naturalnym i zdrowym kolorze. Gdy jednak gruczoły pracują zbyt nadgorliwe, wówczas nadmierna ilość łoju zalewa naszą skórę oleista warstwą, czyniąc ją świecącą, tłustą o nieświeżym wyglądzie. Również zbyt mała ilość produkowanej substancji łojowej może odbijać się niekorzystnie na wyglądzie skóry, powodując jej przesuszenie i przyspieszone starzenie.

Praca gruczołów łojowych podlega ścisłej kontroli układu hormonalnego. Ponieważ wraz z wiekiem, zarówno ilość jak i aktywność hormonów zmienia się, maleńkie zbiorniczki w skórze nie zawsze pracują prawidłowo i stosownie do jej wymagań.

Trądzik kulturystyczny

Bez wątpienia niekwestionowany lider na liście najpopularniejszych schorzeń posterydowych jest trądzik kulturystyczny. Jeżeli większość młodzieży boryka się z trądzikiem na skutek naturalnego wzrostu poziomu androgenów we krwi, to trudno sobie wyobrazić, aby uciążliwe zmiany skórne ominęły dziewiętnastolatka, który serwuje sobie astronomiczne dawki testosteronu lub jego pochodnych. W przypadku nadwrażliwości skóry na androgeny, co zdarza się praktycznie u każdego nastolatka oraz wielu osób po 20 roku życia, leki sterydowe mogą wywołać w obrębie gruczołów łojowych prawdziwy wstrząs i doprowadzić do rozwoju niezwykle ciężkiego w objawach i leczeniu tzw. trądziku toksycznego.

Przy nadmiernym wzroście testosteronu we krwi, w organizmie nasila się proces produkcji DHT, który w sposób niezwykle agresywny pobudza skórne gruczoły do produkcji łoju. Jeżeli przewody odprowadzające nadmiar wydzieliny są odpowiednio szerokie, całość oleistej substancji wydostaje się na zewnątrz, przyczyniając się jedynie do powstania łojotoku - stanu, gdzie skóra staje tłusta i lśniąca. Jednak w przypadku "podrażnienia sterydowego" nie ma mowy, by wąziutkie kanaliki były wstanie odtransportować astronomiczną ilość łoju na powierzchnię. W efekcie wzrastającej niewydolności systemu kanalikowego, pod powierzchnią skóry tworzy się chaos i przesilenie, co zapoczątkowuje całą lawinę dodatkowych nieszczęść i kłopotów.

Ćwiczenia siłowe nasilają trądzik

Przyglądając się młodym osobom uprawiającym kulturystykę, nie sposób nie zauważyć, iż większość z nich zmaga się z dość poważnymi problemami trądzikowymi. Wielu entuzjastów ćwiczeń siłowych swój los zawdzięcza nierozwadze i niewiedzy. Sięganie po omnadren, testosteron czy metanabol w obliczu zwiększonej wrażliwości organizmu na androgeny, musi dla ogólnej kondycji skóry zakończyć się fatalnie. Ale zmiany chorobowe nie odstraszają większości koksiarzy. Za cenę "wielkiej posterydowej masy" wielu z nich jest w stanie pokryć skórę swojej twarzy czy pleców bolesnymi owrzodzeniami, byle tylko wskazówka łazienkowej wagi drgnęła kilka kresek w prawo. Tak zdesperowanym ludziom pozostaje jedynie życzyć rozumu, bowiem podejmowanie jakichkolwiek działań leczniczo-pielegnacyjnych w takich przypadkach absolutnie mija się z celem.

Ale sterydy to nie jedyna rzecz, jaka nasila rozwój zmian trądzikowych u osób uprawiających kulturystykę. Bardzo często, wiele młodych ludzi nigdy nie próbowało dopingowej drogi na skróty, a mimo to na ich skórze wyraźnie nasiliły się zmiany chorobowe w okresie uprawiania ćwiczeń.

Czyżby istniała, jaka zależność miedzy aktywnością fizyczną a powstawaniem trądziku? Niestety tak, i problem ten szczególnie dotyczy ćwiczeń siłowych. W okresie intensywnego wysiłku fizycznego w naszym organizmie wzmagana się aktywność układu hormonalnego, co pociąga za sobą wzrost wydzielania testosteronu. Jak już wiemy, wysoki poziom tego hormonu we krwi sprzyja inicjacji i nasilaniu zmian trądzikowych. Jednocześnie, dochodzi do zwiększonego wydzielania potu i łoju, co jeszcze bardziej potęguje zmiany chorobowe.

Czy w takim razie, osoby ze skłonnością do trądziku powinny zrezygnować z uprawiania ćwiczeń siłowych? W większości przypadków nie ma takiej konieczności, pod warunkiem jednak, że po zakończeniu wysiłku jak i w czasie całego dnia, skórę poddaje się odpowiednim zabiegom pielęgnacyjnym.

Trądzik a sterydy

Silnie pobudzone gruczoły łojowe wytwarzają tak ogromną ilość tłustej emulsji, że przewody odprowadzające nie nadążają z jej transportem na powierzchnie skóry. W efekcie, łój zaczyna wypychać gruczoły oraz zalegać w cienkich kanalikach wyprowadzających. Silnie zagęszczona substancja oleista sprzyja rozwojowi bakterii, które produkują specjalne enzymy rozkładające łój skórny do wolnych kwasów tłuszczowych powodujących silny stan zapalny. Na podrażnionej i objętej zapaleniem skórze łojotokowej rozwijają się bakterie tlenowe, grzyby drożdżopodobne oraz roztocza.

Najczęstszym miejscem występowania ognisk trądzikowych jest twarz, chociaż uciążliwe objawy mogą pojawiać się również na karku, klatce piersiowej, górnej części pleców i ramion. Przyjmowanie leków sterydowych, szczególnie u osób podatnych na zmiany skórne może zakończyć się bardzo ciężką i uciążliwą postacią trądziku, którego leczenie może trwać nawet kilkanaście lat. Ci, którzy zauważyli u siebie niepokojące wypryski w okresie stosowania dopingu, powinny natychmiast przerwać "kurację", gdyż jej kontynuacja może przysporzyć skórze niezwykle poważnych kłopotów.

Jak radzić sobie z trądzikiem

Każde, nawet najmniejsze objawy skórne nie powinny być lekceważone. Zaniedbywany i niewłaściwie leczony trądzik może poważnie uprzykrzać życie, rodzić dodatkowe kompleksy i w przyszłości pozostawiać po sobie trwałe, szpecące blizny. Im szybciej zostaną podjęte odpowiednie kroki pielegnacyjno-lecznicze, tym skóra będzie łatwiej zmagać się z uciążliwymi zmianami chorobowymi. Nigdy nie należy podejmować prób leczenia trądziku "na własną rękę", gdyż najczęściej są to działania nie tylko nieskuteczne, ale także mogące powodować wiele niepotrzebnych komplikacji. W momencie systematycznego pojawiania się uciążliwych wyprysków skórnych, swój los powinniśmy powierzyć doświadczonemu dermatologowi, który odpowiednio ukierunkuje naszą terapię. Obecnie, medycyna dysponuje rozmaitymi środkami i metodami, pozwalającymi likwidować i łagodzić zarówno przyczyny jak i objawy choroby.

Prawda i mity o trądziku

Trądzikiem można się zakazić od innej osoby – stwierdzenie fałszywe. Bakterie, jakie biorą udział w powstawaniu trądziku obecne są na skórze każdego człowieka. Tylko w pewnych sytuacjach mogą się one stać groźne, ale tylko w stosunku do gospodarza.

Zbyt częste uprawianie seksu i masturbacja pogarszają przebieg trądziku – stwierdzenie fałszywe. Trądzik nie ma nic wspólnego z aktywnością seksualną

Trądzik może wynikać z brudu– stwierdzenie fałszywe. Prawidłowe bądź nieprawidłowe mycie skóry nie ma nic wspólnego z powstawaniem trądziku. Jedynie źle przeprowadzane zabiegi myjące mogą nasilać już powstałe zmiany trądzikowe. Poglądy takie mogą niesłusznie krzywdzić większość osób

Czekolada, słodycze oraz tłuste jedzenie mogą zaostrzać zmiany skórne – stwierdzenie fałszywe. Nie ma na to jednoznacznych dowodów

Stres pogarsza trądzik – stwierdzenie prawdziwe. Nadmierna aktywność współczulnego układu nerwowego może zaostrzać objawy choroby

Trądzik może mieć podłoże genetyczne – stwierdzenie prawdziwe. Predyspozycje do rozwoju tej choroby mogą być przekazywane w genach

Opalanie oraz korzystanie z solarium pomaga leczyć trądzik – stwierdzenie prawdziwe. Promienie UV wpływają korzystnie na zmiany trądzikowe. Należy jednak pamiętać, że podczas stosowania niektórych leków bądź maści, korzystanie z kąpieli słonecznych może doprowadzić do poparzeń skóry. Dlatego zanim zdecydujemy się na opalanie skonsultujmy to z lekarzem prowadzącym.

Alkohol nasila trądzik – stwierdzenie prawdziwe. U większości osób alkohol powoduje zaostrzenie objawów chorobowych

Trądzik mija z wiekiem – stwierdzenie prawdziwe. U 70% pacjentów, trądzik po kilku latach mija samoistnie, ale przebieg tej choroby można znacznie skrócić odpowiednim leczeniem

Wyciskanie wykwitów skórnych grozi rozprzestrzenianiem się trądziku – stwierdzenie prawdziwe. Wyciskanie krostek, grudek czy ropnych wykwitów może powodować rozsiewanie bakterii po całej twarzy. Jednocześnie zabiegi takie mogą prowadzić do powstawania trwałych blizn.