Podstwą sukcesu jest przede wszystkim dieta. Niektórzy
twierdzą, że odpowiedni sposób odżywiania może nawet w 80% zadecydować
o wynikach naszego treningu. Wydaje się to całkiem możliwe, gdyż trening jest jedynie
bodźcem pobudzającym organizm do wzrostu i pewnych korzystnych
przemian, natomiast ich efektywność zależy przede wszystkim od
prawidłowo przeprowadzonej odnowy biologicznej, której podstawą jest
właśnie dieta. Kobiety, które uczestniczą w treningach siłowych
ukierunkowanych na ujędrnienie i wyszczuplenie ciała, powinny więc
przestrzegać kilku ważnych zasad żywieniowych.
OGÓLNE ZALECENIA DIETETYCZNE
W ciągu dnia należy spożywać 4 - 5 niewielkich posiłków
Wiele
kobiet popełnia poważny błąd, jedząc tylko dwa lub trzy posiłki
dziennie. Taki sposób odżywiania w żaden sposób nie sprzyja dążeniom do
założonych celów. Należy pamiętać, że tylko dzięki systematycznemu
dowozowi energii i składników pokarmowych, organizm może czuć się
bezpieczne, i w efekcie część dostarczonych wartości odżywczych
przeznaczać na dodatkowe cele, jak np. rozwój włókien mięśniowych.
Ponadto ustrój, mając stały i regularny dopływ kalorii z pożywienia,
nie musi tworzyć dodatkowych zapasów energii w postaci tkanki
tłuszczowej podskórnej. Tak wiec warto jeść częściej i w mniejszych
ilościach. Zwiększenie częstotliwości odżywiania sprzyja bowiem
ujędrnieniu i odtłuszczeniu sylwetki.
Jednocześnie należy
pamiętać, by posiłki spożywać w miarę o jednakowych porach. Stałe
godziny pobierania pokarmu sprzyjają bowiem polepszeniu procesów
trawienia, wchłaniania i wykorzystania składników pokarmowych, a także
regulacji mechanizmów łaknienia.
Przerwy miedzy posiłkami nie powinny być dłuższe niż 3-3,5 godz.
Dla
organizmu wielogodzinny post jest wyraźnym sygnałem alarmowym, który
uruchamia złożone mechanizmy obronne odpowiedzialne za przetrwanie. W
czasie nieregularnego odżywiania, niezwykle trudno jest uzyskać smukłe,
jędrne ciało, pozbawione tkanki tłuszczowej - która w trudnych
sytuacjach kryzysowych staje się dla ustroju podstawowym
zabezpieczeniem. Zbyt długie przerwy miedzy posiłkami nasilają reakcje
metaboliczne, enzymatyczne i hormonalne powodujące nadmierne odkładanie
się tłuszczu w organizmie. Między innymi dochodzi do wzmożonego
wchłaniania cukrów i tłuszczu w jelicie cienkim oraz zwiększonego
wydzielania insuliny - hormonu który bardzo mocno oddziałuję na
gospodarkę tłuszczową w organizmie. Jednocześnie hamowane są wszelkie
reakcje mogące przyczyniać się do niepotrzebnych strat energii, jak
choćby proces budowy włókien mięśniowych. Gdy nieregularnemu sposobowi
odżywiania towarzyszy dodatkowo trening fizyczny, może dochodzić do
wzmożonej utraty masy beztłuszczowej ciała i pogorszenia jakości
sylwetki.
Zbyt długie przerwy miedzy posiłkami bardzo silnie
wyostrzają zmysły wzroku, smaku i zapachu, co wyraźnie sprzyja
przejadaniu się. Po okresie przegłodzenia mózg najchętniej domaga się o
produkty z dużą zawartością tłuszczu i cukru, czyli te najbardziej
kaloryczne. Dodatkowo reakcja zaspokojenia ośrodka sytości w podwzgórzu
jest wyraźnie opóźniona. Potwierdzeniem tego są m.in. badania na
zwierzętach. Gdy przegłodzonym szczurom, dano swobodny dostęp do
pokarmu, zjadały one kilkakrotnie więcej pożywienia niż te które były
odżywiane regularnie, wykazując przy tym szczególne upodobanie do
potraw tłustych i słodkich.
Należy również pamiętać, iż
chaotyczny i nieregularny sposób odżywiania może zubażać dietę w wiele
cennych składników pokarmowych, a także przyczyniać się do pogorszenia
procesów ich wchłaniania i wykorzystania przez organizm. Jak wiadomo
niedobór pełnowartościowego białka, witamin czy minerałów w diecie,
może być nie tylko przyczyną pewnych stagnacji w procesie kształtowania
sylwetki ciała, ale także niekorzystnie wpływać na zdrowie.
Między posiłkami nie należy niczego dojadać.
Wiele
kobiet, ze względu na brak czasu, zamiast spożywania zasadniczych
posiłków, sięga po rozmaite przekąski, będące najczęściej źródłem
cukrów prostych i tzw. pustych kalorii. W codziennym "jadłospisie"
królują wiec wszelkiego rodzaju słodycze, "gorące kubki" i inne
wynalazki współczesnej cywilizacji. Należy pamiętać, że organizm w
warunkach częstego podjadania, nie podejmuje prób uruchamiania rezerw
tłuszczowych, a jedynie skutecznie je powiększa. Z tego tytułu
spożywanie częstych przekąsek może sprzyjać pogarszaniu jakości
sylwetki.
SZCZEGÓŁOWE ZALECENIA DIETETYCZNE
Zapotrzebowanie na energię
Ogólna podaż kalorii w diecie kobiet angażujących się w trening fizyczny uzalezniona jest od wielu czynników, jak:
- wieku
- codziennego trybu życia
- stopnia aktywności sportowej
- masy ciała ( stopnia nadwagi, względnie niedowagi)
W zależności od intensywności trybu życia ( praca zawodowa + codzienne
obowiązki) zapotrzebowanie energetyczne może być dość zróżnicowane.
Dodatkowym
elementem składowym decydującym o całkowitym zapotrzebowaniu
kalorycznym kobiet uczestniczących w zajęciach sportowych jest koszt
energetyczny treningu, którego wartość uzależniona jest od rodzaju
ćwiczeń, ich intensywności oraz czasu trwania. Można przyjąć, że
podczas 1 minuty treningu siłowo-aerobowego organizm zużytkowuje
średnio ok. 9 kcal/min, czyli podczas 60 minutowej sesji treningowej
spalane jest ok. 540 kcal. Aby więc ustalić ile w rzeczywistości
potrzebuje organizm kalorii, należy zawsze do norm proponowanych w
tabelach doliczyć koszt energetyczny treningu.
Przy nadwadze podaż kalorii powinna być nieznacznie obniżona
W
przypadku osób borykających się z nadmiarem tkanki tłuszczowej, ogólna
ilość kalorii w diecie powinna być nieznacznie obniżona, co pozwala na
skuteczniejszą mobilizację rezerw tłuszczowych w organizmie. Niestety,
w tej kwestii wiele kobiet popełnia ogromny błąd, wprowadzając zbyt
drastyczne ciecia kaloryczne, w efekcie czego ubytek wagi odbywa się
dużym kosztem tkanki mięśniowej, prowadząc w konsekwencji do
pogorszenia składu ciała. Problem ten jeszcze wyraźniej nasila się
podczas łączenia niskokalorycznej diety z wysiłkiem siłowym.
Aby
proces spalania tkanki tłuszczowej przebiegał skutecznie i nie
powodował żadnych niekorzystnych następstw, dzienne ograniczenie podaży
kalorii powinno wahać się w granicach 500-1000 kcal. Pozwala to na
ubytek masy tłuszczowej w granicach 0,5-1kg tygodniowo. Być może wynik
taki nie wygląda zachęcająco, ale na dłuższą metę okazuje się znacznie
skuteczniejszy.
Zbyt drastyczne ograniczanie kalorii powoduje
bardzo szybki ubytek wagi, jednak w takich okolicznościach w organizmie
uruchamiają się specyficzne blokady, które mogą przystopować dalsze
postępy. W przypadku mniejszych cięć kalorycznych, nie widać tak
nagłych i spektakularnych efektów, ale skolei zachodzą one
nieprzerwanie. Wówczas nie dochodzi też do znaczących ubytków tkanki
mięśniowej, która decyduje o jędrności ciała. Niecierpliwe panie
powinny sobie uświadomić, że chudniecie w tempie tylko 0,5kg tygodniowo
może dać w przeciągu roku ubytek tkanki tłuszczowej ponad 20kg! Tak
więc najważniejsza jest cierpliwość.
A jeżeli występuje niedowaga?
W
grupie osób ćwiczących spotyka się nie tylko kobiety borykające się z
nadmiarem zbędnych kilogramów, ale również te, które ze względu na
sporą niedowagę toczą zażarty bój o zdobycie każdego kilograma. W
takich przypadkach wymarzoną forma aktywności fizycznej są ćwiczenia
siłowe, które wyzwalają w organizmie specyficzne reakcje
przysposabiające do wzrostu masy ciała. I co najważniejsze wzrost ten
jest przede wszystkim wynikiem rozbudowy tkanki mięsniowej, co wyraźnie
sprzyja uatrakcyjnieniu sylwetki. Aby jednak waga łazienkowa drgnęła
kilka kresek w prawo, niezbędnym uzupełnieniem treningu siłowego musi
być odpowiednia dieta o zwiększonej energetyczności. Podobnie jak w
przypadku stosowania diet odchudzających nie zaleca się z byt
drastycznych ograniczeń kalorycznych, tak również w procesie
ukierunkowanym na przyrost masy ciała nie powinno się stosować zbyt
dużej nadwyżki kalorii. Generalnie zaleca się zwiększenie ogólnej
energetyczności diety ok. 500-1000 kcal dziennie. Umiarkowany wzrost
podaży kalorii w pożywieniu pozwala na powolny i efektywny przyrost
masy beztłuszczowej ciała bez nadmiernego rozrostu tkanki tłuszczowej.
Oczywiście opracowanie właściwej strategii przybierania na wadze jest
problemem znacznie bardziej złożonym, dlatego temat ten zostanie
dokładniej omówiony w jednym z kolejnych odcinków.
Źródło: www.apz.pl - Agencja Promocji Zdrowia